Een basisinkomen is de sleutel naar vrijheid

1 mei is dit jaar niet alleen de Dag van de Arbeid, maar ook de Dag van het Basisinkomen. Dat is logisch, want door de automatisering gaat er de komende jaren heel veel arbeid verdwijnen. En daar moet dus iets voor in de plaats komen. Een gegarandeerd basisinkomen is inmiddels een veel besproken mogelijkheid, en hoewel het vooral als een “linkse hobby” klinkt zouden ook liefhebbers van de vrije markt dit idee moeten omarmen.

Immers: iedereen onvoorwaardelijk elke maand een vast bedrag geven is zoveel efficiënter dan het huidige oerwoud aan regels, uitkeringen, compensaties en uitvoeringsinstanties. Het zou daarmee meteen een mooie opstap kunnen zijn naar een sterk vereenvoudigd belastingsysteem. Het is bovendien eerlijker, want iedereen krijgt hetzelfde – ook miljonairs krijgen gewoon hun basisinkomen. Het doel is dan ook niet om te voorkomen dat mensen rijk worden, het doel is om te voorkomen dat mensen vast komen te zitten in armoede.

Een basisinkomen heeft veel minder invloed op de bereidheid van mensen om te gaan werken dan het huidige systeem. Ja, er zal loonbelasting zijn, maar wie gaat werken gaat er altijd in koopkracht op vooruit. Mensen worden misschien kritischer over het werk dat ze willen gaan doen en zullen zich sterker voelen op de arbeidsmarkt, maar we moeten concurreren tegen robots, dus mogen we even? Het is niet erg als de wil om te werken minder wordt; het gaat erom dat een basisinkomen de noodzaak om te werken wegneemt. Dat moet ook wel, want als we niet meer afhankelijk zijn van mensen om werk te doen, dan kunnen mensen niet afhankelijk zijn van werk om een inkomen te krijgen.

Belasting betalen wordt, zeker door aanhangers van de vrije markt, vaak gezien als een inperking van vrijheid. Ik doe het zelf ook niet graag, want ik geloof niet dat de overheid beter weet dan ikzelf hoe ik mijn geld nuttig kan besteden. Maar een inperking van mijn vrijheid is het alleen als werk een fact of life is. Vrijheid gaat namelijk niet alleen over geld en belasting; het gaat juist vooral over keuzevrijheid. Als er geen belastingen zijn, maar wie een inkomen wil (dus: wie een huis wil, of wie wil eten en drinken) zal moeten werken; is dat dan vrijheid? Nee, als we moeten werken om te kunnen leven, is werken geen kwestie van kiezen – en ook zonder belastingen heeft dat met vrijheid niets te maken.

Een vrije markt zonder basisinkomen was het ideale systeem om tot het huidige niveau van welvaart te komen, maar is het dat ook nog om die welvaart in de komende decennia te behouden en te vergroten? Hoe moeten de gevolgen van de “Second Machine Age” opgevangen worden door de vrije markt als er geen alternatieven komen voor de banen die nu geautomatiseerd worden (zoals dat tijdens de industrialisatie wel het geval was). Het lijkt onvermijdelijk dat de toegenomen welvaart dan disproportioneel belandt bij de bezitters van de robots / machines, terwijl het grootste deel van de bevolking strijdt om steeds minder banen tegen steeds lagere lonen. En is de economie niet bij gebaat is, maar nog belangrijker: mensen ook niet.

Maar als we een gegarandeerd inkomen hebben waarvan we kunnen leven, dan wordt werken wél een keuze. Wie werkt voor extra inkomen moet daar belasting over betalen, maar omdat werken niet noodzakelijk is, is belasting betalen in feite ook vrijwillig. Inkomstenbelasting wordt dan een voorwaarde bij het verkrijgen van extra inkomen, net zoals alle transacties bepaalde voorwaarden hebben.

Als werken een keuze is, dan hebben we ook de vrijheid om te kiezen voor een andere tijdsbesteding. De kunsten zullen floreren, maar ook vrijwilligerswerk, mantelzorg en de persoonlijke ontwikkeling van mensen zullen tot ongekende niveaus stijgen. Want waar het huidige systeem mensen motiveert om te werken, motiveert een basisinkomen mensen om het beste uit zichzelf te halen.

Advertisements

About Peter Reedijk

Metalhead - aspiring author. I blog about my philosophies regarding man's social evolution and how we can take charge of our own existence.

Posted on May 1, 2015, in Vrijheid, Vrede, Voorspoed and tagged , , , , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: